• 169
Aydın

Subwoofer Ne İşe Yarıyor?

  • 169
Subwoofer Ne İşe Yarıyor?

1 Cevap

  1. Subwoofer, bas ses üretimi için sol ve sağ kanallardan beslenen bir düşük frekans hoparlörüdür. Halk arasında bufur dendiğide olur.

    İnsan kulağının, düşük frekanslı seslerin yönünü ayırt edememesi gerçeğine dayanan bir çalışma sistemi kullanılmaktadır. Subwoofer’lar, ses sisteminizdeki insanı titreten derin basları üretmekle görevli olan en geniş hoparlörlerdir.

    Subwoofer kelimesindeki “sub” ön takısı, işin derinden yapıldığını, “woofer” eki ise ciddi bir hava hareketini ifade eder. Bas canavarları olarak da bilinen subwoofer’lar bu nedenle ev sinemamızın duymak yerine hissettiğimiz, kilit rollerden birinin sahibi olan önemli oyuncularıdır.

    Subwoofer’lar, woofer’ların veremedikleri incelikte ve derinlikteki bass sesleri verirler. Araba ses sistemlerindeki subwooferlar tekil halde olurken, ses sistemlerindeki kutulu subwooferların içlerinde küçük amplifikatör bulunabilir. 2+1, 3+1, 4+1 ve üzerindeki sistemlerde genellikle dahili ampli bulunur. Subwoofer içerisinde dahili ampli bulunmayan ses sistemlerinde ampli harici bir panelde subwoofer’a bağlanır.

    Subwoofer’lar, ses sisteminizde insanı titreten derin basları üretmekle görevli olan, en geniş hoparlörlerdir. Bu frekanstaki sesleri üretmek için geniş bir hava hacmine ve büyük bir sürücü (hoparlör konisi) ünitesine ihtiyaç duyarlar. İnsan kulağı 20.000Hz ile 20Hz aralığındaki frekanslarda üretilen sesleri duyabiliyor.

    Duyma hassasiyeti ise 20Hz-20kHz aralığının daha çok orta ve üst kısmında yoğunlaştığından, düşük frekanslı seslerin hissedilebilmesi için daha yüksek ses basıncına, yani daha yüksek güce ihtiyaç olur. Bas adını verdiğimiz seslerin başlangıç noktaları 200Hz’in de altındadır. Bitişleri ise 20Hz’e kadar dayanır. Ama dediğimiz üzere, basları duymayıp hissettiğimiz için 10Hz’lik bir titreşimi ciğerlerinizi titretirken mutlaka fark edersiniz.

    Subwoofer’lar aktif ve pasif olmak üzere iki ayrı tipte sahip olsa da günümüzdeki neredeyse tüm subwoofer’lar aktif yapıdadır. Pasifler bir amfi içermediğinden sesi yükseltmez. Bu subwoofer’ları cihazınızdaki ses çıkışlarına bağlamanız yeterlidir. Ancak bas frekanslarının yükseltilmesi büyük güce ihtiyaç duyduğundan diğer hoparlörlerle birlikte kullanılması oldukça zor olabilir.

    Aynı üreticiden alınan özel bir hoparlör seti olmadığı sürece sisteminize dahil etmekte de zorlanabilirsiniz. Diğer yanda aktif subwoofer’lar içlerinde bir amfi bulundurur. Hatta kirli sesleri arıtan çipler gibi hoş elemanlar da içerebilirler. Üzerlerinde genellikle crossover (kesim frekansı) ve ses seviyesi (volume) ayarı olmak üzere iki ayar düğmesi barındırılırlar. Bu ayarlardan ses seviyesiyle ilgili olan, kalibrasyon işlemi için oldukça önemlidir.

    Zira tüm sub arkalarındaki bu ayar “tamamıyla sessiz”den “ciğerinizi yerinden sökecek”e kadar çok geniş bir aralığa sahiptir. Crossover ayarı ise subwoofer’ınızın hangi frekans aralığındaki sesleri üreteceğini belirler. Dolayısıyla bu aralığın en yüksek frekans sınırını belirlemenizi sağlar. Böylece sub’ınız ses üretirken, üretebildiği en düşük frekans ile belirlediğiniz en yüksek frekans arasındaki sesleri üretir.

    Çalışma mantığı hava hareketlerine bağlı olduğu için hacim önemli bir kriterdir. Yüksek hacimli kutular daha fazla havayı sıkıştırabilir. Basit bir araştırmanın sonucunda sizin de göreceğiniz üzere, sürücü çapları ve kutu hacmiyle sub’ların fiyatları orantılı biçimde değişir. Yani genellikle ne kadar büyükse, o kadar pahalıdır.

    İçlerindeki havanın maksimum hareket kabiliyetinden yararlanabilmek için orantılı hacim ve sürücü çapının seçilmesi şarttır. Kutuda sürücü tarafından sıkıştırılan hava, bas-reflex adı verilen açıklıktan dışarı atılır. Tıpkı arabaların egzoz patlamalarında olduğu gibi içerideki gücün dışarı çıkması, genellikle bir insanın ciğerlerine eşdeğer miktarda havanın hareketine sahiptir. Tabii farkı, bunun saniyenin 20’de birinde gerçekleşmesidir.

    Hızlı olduğu kadar güçlü bir hava giriş-çıkışı yaşanır. A/V receiver’ların çoğunluğu subwoofer’a özel bir RCA uçlu çıkış noktası sağlar. Buradan sub’ımızın arkasındaki sağ/sol kanal ya da tek bir girişten bağlantı yapılır. Ama bazı subwoofer’lar sisteme bir sub daha ekleyebilmeniz için bu girişlere ek olarak bir de subwoofer çıkışı (veya line-out) verirler.

    • 136

Cevap eklemek için giriş yapmalısınız.